{"id":1892,"date":"2020-11-14T10:57:30","date_gmt":"2020-11-14T10:57:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/world-heritage-status\/"},"modified":"2021-06-30T10:18:33","modified_gmt":"2021-06-30T09:18:33","slug":"world-heritage-status","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/","title":{"rendered":"Statws Treftadaeth y Byd"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row full_width=&#8221;stretch_row_content&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/12&#8243;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;5\/6&#8243;][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_single_image image=&#8221;1494&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/2&#8243;][vc_column_text]<\/p>\n<h2>Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas<\/h2>\n<p>Mae Dyfrbont a\u2019r Gamlas Pontcysyllte yn cynnwys gr\u0175p di-dor o nodweddion peirianneg sifil o gyfnod arwrol o welliannau trafnidiaeth yn ystod y Chwyldro Diwydiannol ym Mhrydain. Daeth y gamlas \u00e2 chludiant ar dd\u0175r o iseldiroedd Lloegr i dir garw ucheldir Cymru, gan ddefnyddio technegau arloesol i groesi dau ddyffryn ag afonydd a\u2019r crib rhyngddynt. Cafodd ei adeiladu rhwng 1795 a 1808 gan ddau ffigurau eithriadol yn natblygiad peirianneg sifil: Thomas Telford a William Jessop. Trwy eu perthynas ddeinamig daeth y gamlas yn faes arbrofi ar gyfer syniadau newydd a gafodd eu dwyn ymlaen i waith peirianneg dilynol yn rhyngwladol. Cafodd ei arysgrifio\u2019n Safle Treftadaeth y Byd yn 2009 ac i\u2019w cynnwys ar Restr Treftadaeth y Byd, rhaid i safleoedd fod o werth cyffredinol eithriadol a bodloni o leiaf un o ddeg meini prawf dethol. Mae Dyfrbont Dd\u0175r a Chamlas Pontcysyllte yn cwrdd \u00e2\u2019r tri maen prawf canlynol:<\/p>\n<ul>\n<li>Maen Prawf (i): Mae Dyfrbont Pontcysyllte yn strwythur peirianneg sifil anferthol arloesol iawn, a wnaed gan ddefnyddio bw\u00e2u metel a gefnogir gan bileri cerrig uchel, main. Dyma gampwaith mawr cyntaf y peiriannydd sifil Thomas Telford a ffurfiodd sail i\u2019w enw da rhyngwladol rhagorol. Mae\u2019n dyst i alluoedd cynhyrchu diwydiant haearn Prydain, a oedd yn unigryw ar y pryd.<\/li>\n<li>Maen Prawf (ii): Mae faint o gamlesi a adeiladwyd ym Mhrydain Fawr, o ail hanner y 18fed ganrif ymlaen, a\u2019r Chamlas Pontcysyllte yn benodol, mewn rhanbarth anodd, yn dyst i\u2019r cyfnewidfeydd technegol sylweddol a chynnydd pendant wrth ddylunio ac adeiladu dyfrffyrdd artiffisial.<\/li>\n<li>Maen Prawf (iv): Mae Camlas Pontysyllte a\u2019i strwythurau peirianneg sifil yn dystiolaeth i gam hanfodol yn y gwaith o ddatblygu cludiant cargo trwm er mwyn hyrwyddo y Chwyldro Diwydiannol ymhellach. Maent yn gynrychiolwyr rhagorol o\u2019i bosibiliadau technegol ac anferthol newydd.<\/li>\n<\/ul>\n<p>[\/vc_column_text][vc_btn title=&#8221;ARYSGRIF UNESCO 2009&#8243; style=&#8221;flat&#8221; shape=&#8221;square&#8221; color=&#8221;black&#8221; link=&#8221;url:http%3A%2F%2Fwhc.unesco.org%2Fen%2Flist%2F1303|target:_blank&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1618393876420{margin-right: 34px !important;}&#8221;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;1504&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;1502&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_single_image image=&#8221;1507&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][vc_row_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/6&#8243;][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;2\/3&#8243;]<div class=\"ult-spacer spacer-69de2493e6130\" data-id=\"69de2493e6130\" data-height=\"30\" data-height-mobile=\"30\" data-height-tab=\"30\" data-height-tab-portrait=\"\" data-height-mobile-landscape=\"\" style=\"clear:both;display:block;\"><\/div>[vc_column_text]Mae dyfrbont Pontcysyllte yn croesi Dyffryn Dyfrdwy ar bedwar ar bymtheg o rhychwantau haearn bwrw ar uchder o 126 troedfedd \/ 38.4 metr: strwythur a gydnabyddir yn rhyngwladol fel campwaith o beirianneg dyfrffyrdd ac enghraifft arloesol o adeiladwaith haearn. Mae\u2019r gamlas yn enghreifftio\u2019r dulliau newydd mewn peirianneg a ddatblygwyd gan Brydain yn ystod y Chwyldro Diwydiannol ac a ddefnyddiwyd wrth adeiladu dyfrffyrdd, rheilffordd a\u2019r ffyrdd wedi hynny ledled y byd. Ymyrrodd y peirianwyr yn y dirwedd gyda graddfa a dwysedd newydd, gan gael eu herio gan yr angen i dorri\u2019r dyfrffyrdd ar draws graen topograffeg ucheldir Cymru. Ar adeg ei gwblhau, cafodd y gamlas hon ei disgrifio fel \u2018cyfansoddiad o weithiau sy\u2019n fwy anodd i\u2019w cyflawni nag o bosibl yn unrhyw le o fewn pellter cyfartal o fordwyo\u2019r gamlas\u2019. Roedd yn cyfuno egni peirianneg gyda sensitifrwydd arbennig i\u2019w effaith ar dirwedd gwerthfawr. Byddai pob un o\u2019r nodweddion i\u2019w gweld yn y safle yn dod yn nodweddiadol o lwybrau cludiant peirianegol, gan gynnwys twneli, toriadau, traphynt ac argloddiau, llawer ohonynt yn dechnegol arloesol neu ar raddfa enfawr, ynghyd \u00e2 phontydd, cylfatiau, coredau a nodweddion cysylltiedig. Mae\u2019r safle cyfan wedi aros mewn defnydd parhaus am ddau gan mlynedd \u2013 am ryw gant tri deg o flynyddoedd gan draffig yn cario glo, haearn, llechi, calchfaen a nwyddau cyffredinol, ac yn fwy diweddar i gario cychod pleser a chludo d\u0175r yfed. Mae\u2019n cael ei werthfawrogi yn eang am ei bwysigrwydd hanesyddol, amgylchedd hardd a strwythurau syfrdanol ac mae\u2019n denu cannoedd o filoedd o ymwelwyr y flwyddyn.<\/p>\n<p>Mae Dyfrbont a Chamlas Pontcysyllte yn henebion rhagorol o oes y camlesi yn y Deyrnas Unedig, a ffynnodd o\u2019r 1760au hyd nes y sefydlwyd y rhwydwaith rheilffyrdd locomotif o\u2019r 1830au. Cyrhaeddodd adeiladu camlesi ei anterth ar \u00f4l 1790, yn ystod yr hyn a elwir y \u2018Camlas Mania\u2019 a welodd 1,180 milltir \/ 1,900 cilometr o ddyfrffyrdd newydd yn cael eu cwblhau mewn dim ond 20 mlynedd. Cynrychiolodd y gwaith o adeiladu rhwydwaith o gamlesi ym Mhrydain i ddarparu cludiant ar gyfer deunyddiau a nwyddau crai gyfnod newydd yn hanes mordwyaeth fewndirol ac roedd yn ffactor sylfaenol yn y Chwyldro Diwydiannol, gan alluogi a hyrwyddo twf economaidd cyflym, arbenigedd rhanbarthol a threfoli.[\/vc_column_text][\/vc_column_inner][vc_column_inner width=&#8221;1\/6&#8243;][\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/12&#8243;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row full_width=&#8221;stretch_row_content_no_spaces&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1607619797285{margin-bottom: -100px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221;][vc_column css=&#8221;.vc_custom_1607619831075{padding-top: 0px !important;}&#8221;][vc_single_image image=&#8221;801&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1607619878923{margin-bottom: 0px !important;}&#8221;][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"entry-summary\">\nCanfyddwch sut a pham daeth yr adran 11 milltir hon o dirlun yn Safle Treftadaeth y Byd\n<\/div>\n<div class=\"link-more-container wp-block-button\"><a href=\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/\" class=\"link-more wp-block-button__link\" aria-label=\"Parhau i ddarllen Statws Treftadaeth y Byd\">Parhau i Ddarllen<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":914,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":""},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.13 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Statws Treftadaeth y Byd - Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"What it takes to become a World Heritage Site, and the special qualities of the Pontcysyllte Aqueduct, Trevor Basin and Llangollen Canal.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Statws Treftadaeth y Byd - Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"What it takes to become a World Heritage Site, and the special qualities of the Pontcysyllte Aqueduct, Trevor Basin and Llangollen Canal.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-30T09:18:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/W-PONTCYSYLLTE-AQUADUCT-NORTH-WALES-8.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1333\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/\",\"url\":\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/\",\"name\":\"Statws Treftadaeth y Byd - Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-11-14T10:57:30+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-30T09:18:33+00:00\",\"description\":\"What it takes to become a World Heritage Site, and the special qualities of the Pontcysyllte Aqueduct, Trevor Basin and Llangollen Canal.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Statws Treftadaeth y Byd\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/\",\"name\":\"Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas\",\"description\":\"Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Statws Treftadaeth y Byd - Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas","description":"What it takes to become a World Heritage Site, and the special qualities of the Pontcysyllte Aqueduct, Trevor Basin and Llangollen Canal.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Statws Treftadaeth y Byd - Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas","og_description":"What it takes to become a World Heritage Site, and the special qualities of the Pontcysyllte Aqueduct, Trevor Basin and Llangollen Canal.","og_url":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/","og_site_name":"Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas","article_modified_time":"2021-06-30T09:18:33+00:00","og_image":[{"width":2000,"height":1333,"url":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/W-PONTCYSYLLTE-AQUADUCT-NORTH-WALES-8.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/","url":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/","name":"Statws Treftadaeth y Byd - Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/#website"},"datePublished":"2020-11-14T10:57:30+00:00","dateModified":"2021-06-30T09:18:33+00:00","description":"What it takes to become a World Heritage Site, and the special qualities of the Pontcysyllte Aqueduct, Trevor Basin and Llangollen Canal.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/world-heritage-status\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Statws Treftadaeth y Byd"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/#website","url":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/","name":"Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas","description":"Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont Pontcysyllte a\u2019r Gamlas","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"cy-GB"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1892"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1892"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3023,"href":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1892\/revisions\/3023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pontcysyllte-aqueduct.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}